Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012

Σ’ ένα φίλο που έφυγε


Ο Αλέξανδρος είναι ένας από τους καλούς φίλους που γνωρίσαμε μέσα από τον κοινό πόνο, ένα από τα κέρδη της μακροχρόνιας αρρώστιας – ναι, υπάρχουν και οφέλη από τον καρκίνο. Αν και η γνωριμία μας υπήρξε σύντομη, η έντονη προσωπικότητα και ο διεισδυτικός  στοχασμός του την έκαναν πολύ ουσιαστική, έτσι ώστε να τον θεωρούμε δικό μας άνθρωπο.
Σε ηλικία δώδεκα ετών έχασε τον πατέρα του, κι αργότερα τη μητέρα του και τις γιαγιάδες, όλους από την ίδια αρρώστια κι όταν ο ίδιος «κάβουρας» δάγκωσε και τον ίδιο, είπε : «Όχι, αυτή τη φορά, όχι!» και το πάλεψε. Όμως, στον «εμφύλιο πόλεμο», όπως έλεγε ο ίδιος,  που είχε ξεσπάσει μέσα του, τα γερά του κύτταρα νικήθηκαν  από τα αρρωστημένα  αδέλφια τους, κι έτσι πριν την Ανάσταση έφυγε από κοντά μας.
Ο Αλέκος είχε πολλές γνώσεις, πολλά ενδιαφέροντα κι είχε ασχοληθεί με το δημοτικό τραγούδι, επιδιώκοντας να αναστήσει και να διατηρήσει την παραδοσιακή μουσική της ιδιαίτερης πατρίδας του.
Τον αποχαιρετούμε, λοιπόν,  με τον «Αμάραντο», ένα τραγούδι, το οποίο άλλοι θεωρούν του χορού και του γλεντιού κι άλλοι ερωτικό, ενώ εκείνος μας έμαθε πως είναι τραγούδι της ξενιτιάς. Κι αυτό γιατί, όπως γράφει στο εκτεταμένο του σημείωμα το οποίο περιέχεται στο δίσκο «Τραγούδια της Νεβρόπολης» (Επιμέλεια – Kείμενα: Αλέξανδρος Ζούκας) του Αναπτυξιακού Συνδέσμου Λίμνης Πλαστήρα, εκτός από τους γνωστούς στίχους, υπάρχουν κι άλλοι, οι οποίοι παραλείπονται συνήθως από τους εκτελεστές.
Η γνωστή μορφή του τραγουδιού είναι η παρακάτω:

Α για δε-  καλέ  για δε – ορέ για δέστε τον, τον αμάραντο
για δέστε τον αμάραντο σε τι βουνό φυτρώνει, καλέ.

Α φυτρώ – καλέ φυτρώ – αχ φυτρώνει μες, μες τα δύσβατα
φυτρώνει μες τα δύσβατα στις πέτρες τα λιθάρια, καλέ.

Α ποτέ – καλέ ποτέ – αχ ποτέ του δε, ορέ δεν ποτίζεται
ποτέ του δεν ποτίζετε μα δεν κορφολογιέται, καλέ.

Α τον τρων -  καλέ τον τρων – τον τρων τα λάφια και ψοφούν
αχ τον τρων τα λάφια και ψοφούν τα’ αρκούδια κι ημερεύουν, καλέ.  

Στο κείμενο του, όμως,  ο Αλέξανδρος Ζούκας, σημειώνει πως σε μια ολοκληρωμένη παραλλαγή του 1891, από την Ήπειρο, το τραγούδι φαίνεται να έχει τους παρακάτω στίχους:

Ποιος είδε τον αμάραντο σε τι ραδιό φυτρώνει
δίχως νερό ποτίζεται, δίχως αέρ’ αξαίνει,
με το ηλιό ποτίζεται, με το φεγγάρ’ αξαίνει.
Τον τρων τα λάφια και ψοφούν, τα’ αρκούδια κι μερεύουν
τον τρων τα λάια πρόβατα κι αλησμονούν τα’ αρνιά τους.
Να τούχε φάει κι η μάνα μου, μη μήχε  κάμ’ εμένα,
σα μ’ έκαμε, τι μ’ ήθελε, σα μ’ έχει τι με θέλει;
Η ξενιτιά με χαίρεται, τα έρημα τα ξένα.

Στην ολοκληρωμένη, δηλαδή, εκδοχή, ο ξενιτεμένος, καταριέται τη στιγμή που γεννήθηκε, αφού η ζωή του επιφύλαξε τέτοια σκληρή δοκιμασία.
Μετά από σκληρή δοκιμασία έφυγε κι ο φίλος μας. Του ευχόμαστε  καλό κατευόδιο. Κι αν οι νεκροί πίνουν από «της Λησμονιάς την κρουσταλλένια βρύση» για να ξεχάσουν τους ζωντανούς, εμείς εδώ ούτε που θ’ αγγίξουμε τον αμάραντο, θα τον τραγουδάμε μόνο, για να  θυμόμαστε πάντα τον Αλέξανδρο.

5 σχόλια:

  1. Αγαπητη Ρεα,
    σε συγχαιρω για το πολυ ωραιο αφιερωμα για τον αδερφο μου, ηθελα απλα να κανω μια διορθωση, ο πατερας μας πεθανε οταν ο Αλεκος ηταν 34 χρονων, οταν ηταν 12 χρονων πεθανε η μητερα μας.
    καλο Πασχα
    με εκτιμηση
    Ζουκας Θεοδωρος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ Θεόδωρε,
      σ' ευχαριστώ για τη διόρθωση. Τον Αλέκο, αν και τον γνωρίσαμε σχετικά πρόσφατα τον αγαπήσαμε. Εύχομαι σε σένα ό,τι καλύτερο! Να ζήσεις και να θυμάσαι τον αδελφό σου!
      Καλή Ανάσταση!

      Διαγραφή
  2. ΤΩΡΑ ΜΕ ΜΙΑ ΤΥΧΑΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ ΙΝΤΕΡ-ΝΕΤ.
    ΘΕΕ ΜΟΥ ΟΧΙ ΓΙΑΤΙ...ΟΧΙ ΑΥΤΟΝ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΚΟ.
    ΤΟΝ ΑΛΕΚΟ ΤΟΝ ΕΙΧΑ ΣΥΜΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΦΡΟΝΤΗΣΤΗΡΙΟ ΑΤΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΟΜΟΝΟΙΑ.ΤΟΤΕ ΣΥΖΗΤΟΥΣΑΜΕ ΟΙ ΔΥΟ ΜΑΣ ΣΥΝΩΜΟΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟΝ ΔΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.ΕΤΥΧΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΜΕ ΜΑΖΙ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ.ΣΤΟ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΕΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ,ΕΓΩ ΣΤΟ ΕΚΚΕ Ο ΑΛΕΚΟς ΣΤΗΝ ΚΝΕ,ΠΟΛΥ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΠΟΛΛΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΕΝΤΟΝΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΟΝΤΡΕΣ ΣΧΕΔΩΝ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ,ΟΜΩΣ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΔΕΝ ΣΕ ΑΦΗΝΕ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟΝ ΑΓΑΠΑΣ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟΝ ΣΕΒΕΣΑΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ.ΤΑ ΒΡΑΔΥΑ ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ ή ΣΤΙΣ ΤΑΒΕΡΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΠΗΛΙΑ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΗΝΩΝ ΣΕ ΜΕΓΑΛΑ ΛΑΙΚΑ ΓΛΕΝΤΙΑ ή ΣΠΙΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΜΟΝΟΣ ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ,ΠΑΝΤΑ ΓΕΛΙΑ ΚΑΙ ΑΣΤΕΙΑ.
    ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΤΕ ΤΗΣ ΑΠΟΧΟΥΝΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΑΓΚΑ Ο ΑΛΕΚΟΣ ΠΛΗΡΩΣΕ ΑΚΡΥΒΑ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ,15 ΦΟΡΕΣ ΚΟΠΗΚΕ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΟΥ ΑΝ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΗΤΑΝ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΟΣ ΚΑΛΑ.
    ΔΕΝ ΞΕΧΑΣΑ ΠΟΤΕ ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΟΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΣΑΝ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΥΝ,ΠΙΟ ΕΝΤΟΝΑ ΕΜΕΝΑ,ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑ ΚΟΜΜΑΤΙΚΑ. ΜΕΙΝΑΜΕ ΓΙΑ ΑΡΚΕΤΟ ΚΑΙΡΟ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΔΑΙΤΥΜΟΝΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΛΑΙΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ.
    ΛΕΩ ΤΩΡΑ, ΝΑΙ Ο ΑΛΕΚΟΣ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΕΜΕΙΝΕ ΛΑΙΚΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ,ΜΕ ΚΟΣΤΟΣ ΖΩΗΣ,ΕΓΩ ΙΣΩΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΠΟΤΕ ΟΜΩΣ ΑΔΙΑΦΟΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ.
    ΔΕΝ ΤΟΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΑ ΔΕΝ ΤΟΝ ΞΑΝΑΕΙΔΑ ΠΟΤΕ.ΙΣΩΣ ΓΙΑΤΙ ΗΤΑΝ ΤΟΣΟ ΕΝΤΟΝΗ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ,ΙΣΩΣ Η ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ,ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΦΟΒΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΘΑ ΜΕ ΑΛΛΑΖΕ ΞΑΝΑ, ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΣΤΑΘΩ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ.
    ΕΙΧΑ ΟΜΩΣ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΕΚΟ,ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΘΑ ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΣΑ ΞΑΝΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΑΦΗ ΜΑΖΙ ΤΟΥ.
    ΤΩΡΑ Ο ΑΛΕΚΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ ΄΄ΣΑΝ ΤΙ ΤΑΞΙΔΙ ΔΙΑΛΕΞΕΣ ΝΑ ΠΑΣ΄΄ ΦΙΛΕ ΚΑΙ ΑΔΕΡΦΕ ΜΟΥ,ΔΕΝ ΣΕ ΞΑΧΝΩ ΠΟΤΕ.
    ΓΙΑΝΝΗς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συγκινητική η πικρή "συνάντησή" σου, με τον παλιό σου φίλο, Γιάννη!

      Διαγραφή
    2. ΗΤΑΝ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΖΩΗς ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗς ΠΡΩΤΗς ΝΙΟΤΗς ΜΑς, ΗΤΑΝ Η ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΟΤΗΤΑ, ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕς, ΟΙ ΜΕΓΑΛΕς ΑΝΑΤΡΟΠΕς, Η ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΝΑ ΔΙΔΑΣΚΕΣΑΙ, ΝΑ ΑΚΟΥς, ΝΑ ΜΗΛΑς, ΝΑ ΔΙΑΦΩΝΗς, ΝΑ ΜΕΘΑς, ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑς, ΝΑ ΣΥΝΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙς ΜΕ ΤΟΝ ΄΄ΡΕΜΠΕΤΗ΄΄.
      ΓΙΑΝΝΗς Μ.

      Διαγραφή